।। दास-वाणी ।।
ऐसा दो दिसांचा भ्रम ।
त्यास म्हणती परब्रह्म ।
नाना दु:खाचा संभ्रम ।
मानून घेतला ।।
दु:खी होऊन चर्फडून गेले ।
तेथें कोण समाधान जाले ।
कांही येक सुख भोगिलें ।
तों सवेंचि दु:ख ।।
।। जय जय रघुवीर समर्थ ।।
दासबोध : १७/०६/०६-०७
जीवात्मा देहतादात्म्यामुळे विविध प्रकारची दु:खे भोगतो.
देहाची आयुर्मर्यादा संपली की हा लग्गेच बाहेर पडतो.
मुळात जीवन इतके अल्प आणि भ्रमरूप असूनही
सर्वं खलु इदं ब्रह्म । या उक्तीनुसार लोक ते ब्रह्मरूपच
मानतात.
वास्तविक ब्रह्माच्या ठायी दु:ख असे नाहीच.
ते सर्वार्थाने निखळ आनंददायीच असते.
तरीही भौतिक सुखातच आनंद मानणारे बद्ध
जीव सुखामागून दु:ख अन् दु:खामागून सुख
अशा हिंदोळयावर झुलत असतात.
हा आशा निराशेचा खेळ म्हणजेच आयुष्य होय,
या ठाम समजुतीने शेवटी फक्त दु:ख पदरी
पडून तडफडून मरून जातात.
शिल्लक राहिलेले भोग भोगण्यासाठी जीवात्मा
पुन्हा वेगळया योनीतील नवीन देहामधे प्रवेश करतो.
देहात्मनिरूपण समास.